Resistor ແມ່ນຫຍັງ?

 Resistor (ຣີຊິສເຕີ) ແມ່ນອຸປະກອນອິເລັກໂຕຣນິກພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຊະນິດໜຶ່ງ ໃນວົງຈອນໄຟຟ້າ ແລະ ວົງຈອນອິເລັກໂຕຣນິກທຸກປະເພດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນອຸປະກອນໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ, ເຄື່ອງໃຊ້ໄຟຟ້າ, ໂທລະສັບ, ຄອມພິວເຕີ, ລົດຍົນ, ຫຼື ລະບົບອຸດສາຫະກຳຂະໜາດໃຫຍ່ ລ້ວນແຕ່ຕ້ອງໃຊ້ Resistor ເກືອບທັງໝົດ

1. Resistor ແມ່ນຫຍັງ?

Resistor ແມ່ນອຸປະກອນທີ່ມີໜ້າທີ່ ຕ້ານການໄຫຼຂອງກະແສໄຟຟ້າ (Electric Current) ໃນວົງຈອນ ເພື່ອຄວບຄຸມປະລິມານກະແສ ແລະ ແຮງດັນໄຟຟ້າ (Voltage) ໃຫ້ເໝາະສົມກັບອຸປະກອນອື່ນໆ

ຖ້າບໍ່ມີ Resistor:

ກະແສໄຟອາດໄຫຼແຮງເກີນໄປ

ອຸປະກອນອາດໄໝ້ ຫຼື ເສຍ

ວົງຈອນຈະຄວບຄຸມບໍ່ໄດ້

2. ໜ້າທີ່ຫຼັກຂອງ Resistor

Resistor ມີໜ້າທີ່ຫຼາຍຢ່າງ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຕ້ານກະແສໄຟຟ້າ

2.1 ຈຳກັດກະແສ (Current Limiting)

ໃຊ້ປ້ອງກັນ LED, IC, Transistor ບໍ່ໃຫ້ຮັບກະແສເກີນ

2.2 ແບ່ງແຮງດັນ (Voltage Divider)

ເອົາ Resistor 2 ຫຼື ຫຼາຍຕົວຕໍ່ກັນ ເພື່ອຫຼຸດແຮງດັນໃຫ້ໄດ້ຄ່າທີ່ຕ້ອງການ

2.3 ກຳນົດຄ່າສັນຍານ

ໃນວົງຈອນສຽງ, ວົງຈອນຂະຫຍາຍສັນຍານ (Amplifier)

2.4 ແປງພະລັງງານໄຟຟ້າເປັນຄວາມຮ້ອນ

Resistor ຈະເກີດຄວາມຮ້ອນເມື່ອມີກະແສໄຫຼ (Power Dissipation)

3. ຫົວໜ່ວຍຂອງ Resistor

ຄ່າຂອງ Resistor ວັດເປັນ Ohm (Ω)

1 Ω = 1 Ohm

1 kΩ = 1,000 Ω

1 MΩ = 1,000,000 Ω

ຄ່າຫຼາຍ → ກະແສໄຫຼນ້ອຍ

ຄ່ານ້ອຍ → ກະແສໄຫຼຫຼາຍ

4. ກົດ Ohm (Ohm’s Law)

Resistor ກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງກັບກົດ Ohm:

V = I × R

V = ແຮງດັນ (Volt)

I = ກະແສ (Ampere)

R = ຄ່າ Resistor (Ohm)

ກົດນີ້ແມ່ນພື້ນຖານທີ່ສຸດໃນໄຟຟ້າ

5. ປະເພດຂອງ Resistor

5.1 Fixed Resistor (ຄ່າຄົງທີ່)

Carbon Film

Metal Film

Metal Oxide

Wirewound

ໃຊ້ກັນຫຼາຍທີ່ສຸດ

5.2 Variable Resistor

Potentiometer (VR)

Trimmer

ປັບຄ່າໄດ້ ເຊັ່ນ ປັບສຽງ, ປັບຄວາມສວ່າງ

5.3 Special Resistor

LDR (ຕ້ານແສງ)

Thermistor (ຕ້ານອຸນຫະພູມ)

Varistor (ປ້ອງກັນໄຟກະຊາກ)

6. ສີຂອງ Resistor (Color Code)

Resistor ສ່ວນໃຫຍ່ຈະອ່ານຄ່າຈາກ ແຖບສີ

ສີພື້ນຖານ:

ດຳ = 0

ນ້ຳຕານ = 1

ແດງ = 2

ສົ້ມ = 3

ເຫຼືອງ = 4

ຂຽວ = 5

ຟ້າ = 6

ມ່ວງ = 7

ເທົາ = 8

ຂາວ = 9

ແຖບທີ 4 ຫຼື 5 ບອກຄ່າຄວາມຄາດເຄື່ອນ (%)

7. ກຳລັງວັດ (Watt Rating)

Resistor ມີຄ່າກຳລັງ:

1/8W

1/4W

1/2W

1W

5W ແລະ ຫຼາຍກວ່າ

ຖ້າໃຊ້ເກີນກຳລັງ → Resistor ໄໝ້

8. ຕົວຢ່າງການນຳໃຊ້ Resistor

ຕໍ່ LED ໃຫ້ບໍ່ໄໝ້

ວົງຈອນ Arduino / Microcontroller

ໂທລະສັບ

Power Supply

ເຄື່ອງສຽງ

9. ຂໍ້ດີ ແລະ ຂໍ້ຈຳກັດ

ຂໍ້ດີ

ລາຄາຖືກ

ໃຊ້ງ່າຍ

ຈຳເປັນທຸກວົງຈອນ

ຂໍ້ຈຳກັດ

ສູນເສຍພະລັງງານເປັນຄວາມຮ້ອນ

ບໍ່ສາມາດຂະຫຍາຍສັນຍານໄດ້

10. ສະຫຼຸບ

Resistor ແມ່ນຫົວໃຈຂອງວົງຈອນໄຟຟ້າ ແລະ ອິເລັກໂຕຣນິກ ໜ້າທີ່ຂອງມັນຄືການຄວບຄຸມ, ຈຳກັດ ແລະ ປົກປ້ອງກະແສໄຟຟ້າ ເພື່ອໃຫ້ອຸປະກອນອື່ນໆເຮັດວຽກໄດ້ຢ່າງປອດໄພ

ຖ້າທ່ານຢາກຮຽນຕໍ່:

ການອ່ານຄ່າ Resistor ຈາກສີ

ການຄຳນວນ Resistor ຕໍ່ LED

ວົງຈອນຕົວຢ່າງ