Diode (ໄດໂອດ) ແມ່ນຫຍັງ?

 Diode (ໄດໂອດ) ແມ່ນອຸປະກອນອິເລັກໂຕຣນິກພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນຫຼາຍ ແລະ ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນວົງຈອນໄຟຟ້າທຸກປະເພດ ຕັ້ງແຕ່ວົງຈອນງ່າຍໆ ໄປຈົນເຖິງລະບົບອິເລັກໂຕຣນິກທີ່ຊັບຊ້ອນ. ໜ້າທີ່ຫຼັກຂອງ Diode ແມ່ນ “ປ່ອຍໃຫ້ກະແສໄຟຟ້າໄຫຼໄດ້ທາງດຽວ” ແລະ ກັ້ນບໍ່ໃຫ້ໄຫຼກັບຄືນອີກທາງໜຶ່ງ.

1. ຄວາມໝາຍຂອງ Diode

Diode ແມ່ນອຸປະກອນ Semiconductor ທີ່ປະກອບດ້ວຍຂົ້ວ 2 ຂົ້ວ ໄດ້ແກ່

Anode (A)

Cathode (K)

ຖ້າເຮົາຕໍ່ໄຟໃຫ້ Anode ເປັນບວກ ແລະ Cathode ເປັນລົບ (ເອີ້ນວ່າ Forward Bias) ກະແສໄຟຟ້າຈະສາມາດໄຫຼຜ່ານ Diode ໄດ້.

ແຕ່ຖ້າຕໍ່ກັນກັບ (Reverse Bias) ກະແສໄຟຟ້າຈະບໍ່ໄຫຼ (ຫຼືໄຫຼນ້ອຍຫຼາຍ).

2. ໂຄງສ້າງພື້ນຖານຂອງ Diode

Diode ຖືກຜະລິດຈາກວັດຖຸ Semiconductor ເຊັ່ນ Silicon (Si) ຫຼື Germanium (Ge) ໂດຍການນຳສານ 2 ປະເພດມາຕໍ່ກັນ:

P-type: ມີ Hole ຫຼາຍ

N-type: ມີ Electron ຫຼາຍ

ຈຸດຕໍ່ລະຫວ່າງ P ແລະ N ເອີ້ນວ່າ PN Junction ເຊິ່ງເປັນຫົວໃຈສຳຄັນຂອງການເຮັດວຽກຂອງ Diode.

3. ຫຼັກການເຮັດວຽກ

3.1 Forward Bias

ຕໍ່ Anode ກັບໄຟບວກ

ຕໍ່ Cathode ກັບໄຟລົບ

Barrier ທີ່ PN Junction ຈະຫຼຸດລົງ

Electron ແລະ Hole ເຄື່ອນທີ່ໄດ້ → ກະແສໄຫຼ

3.2 Reverse Bias

ຕໍ່ Anode ກັບລົບ

ຕໍ່ Cathode ກັບບວກ

Barrier ຈະກວ້າງຂຶ້ນ

ກະແສໄຟຟ້າໄຫຼບໍ່ໄດ້

4. ສັນຍາລັກແລະຮູບຮ່າງ

ໃນວົງຈອນ: Diode ຈະມີສັນຍາລັກເປັນຮູບລູກສອນຊີ້ໄປຫາຂີດ

ໃນອຸປະກອນຈິງ: ດ້ານ Cathode ມັກຈະມີແຖບສີຂາວ ຫຼື ສີເງິນ (ເຊັ່ນຮູບທີ່ເຈົ້າເຫັນ)

5. ປະເພດຂອງ Diode

5.1 Rectifier Diode

ໃຊ້ໃນວົງຈອນແປງໄຟ AC ເປັນ DC

ເຊັ່ນ 1N4001 – 1N4007

5.2 Zener Diode

ຄວບຄຸມແຮງດັນໃຫ້ຄົງທີ່

ໃຊ້ໃນວົງຈອນ Regulator

5.3 LED (Light Emitting Diode)

ປ່ອຍແສງເມື່ອມີໄຟໄຫຼ

ໃຊ້ໃນຫຼອດໄຟ, ຈໍ, ໄຟແຈ້ງເຕືອນ

5.4 Schottky Diode

ແຮງດັນຕົກຄ່າຕ່ຳ

ໄວ, ເໝາະກັບວົງຈອນ Switching

5.5 Photodiode

ຮັບແສງແລ້ວແປງເປັນສັນຍານໄຟຟ້າ

6. ການນຳໃຊ້ Diode ໃນຊີວິດຈິງ

ເຄື່ອງສາກໂທລະສັບ

ໂທລະທັດ, ວິທະຍຸ

ຄອມພິວເຕີ

ລະບົບໄຟລົດ

ແຜ່ນ Solar Cell (Photodiode)

7. ຂໍ້ດີ ແລະ ຂໍ້ຈຳກັດ

ຂໍ້ດີ

ຄວບຄຸມທິດທາງກະແສໄຟ

ລາຄາຖືກ

ທົນທານ

ຂໍ້ຈຳກັດ

ມີແຮງດັນຕົກຄ່າ

ຖ້າໄຟເກີນອາດເສຍຫາຍ

8. ສະຫຼຸບ

Diode ແມ່ນອຸປະກອນພື້ນຖານທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນວົງຈອນອິເລັກໂຕຣນິກ ໜ້າທີ່ຫຼັກຂອງມັນຄືການຄວບຄຸມການໄຫຼຂອງກະແສໄຟໃຫ້ໄຫຼໄດ້ທາງດຽວ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນການແປງໄຟ, ຄວບຄຸມແຮງດັນ, ຫຼືສ້າງແສງ Diode ລ້ວນແຕ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍ.